NIEUWS

Gezelligheid kent geen tijd

20-06-2006


Uit: Algemeen Dagblad, woensdag 7 juni 2006, René Lamers

Gezelligheid kent geen tijd

Gezellig. Een Hollandser word bestaat niet. Een woord dat de volksaard van de Nederlanders uitdrukt. Maar wat is nu gezellig? Om beeldend betekenis te geven aan het begrip ging het Stadsmuseum Zoetermeer op zoek naar de G-factor. Op een dvd bij de tentoonstelling Gezelligheid kent geen tijd geven mensen hun betekenis: spelletjes doen met de kinderen, een bakkie koffie doen of lekker uit eten.

Rond vijf themas zijn sfeeropstellingen te zien in het museum: een bakkie doen, gezamenlijk eten, licht, spelletjes en vermaak en patronen en texturen. Het laatste duidt op trends in meubels, tapijten, behang en gordijnen.

Gezellig is typisch Nederlands. In het Engels heb je cosy en in het Duits gem?tlich, maar die hebben toch een andere betekenis, zegt André koch, docent kunstgeschiedenis aan de Universiteit Leiden en adviseur van het stadsmuseum. Gezel betekent met meerdere mensen in één ruimte. IN Nederland is gezelligheid vooral binnenshuis. Dat komt door het klimaat. Koch signaleert de eerste interieuruitingen van gezelligheid begin 19e eeuw, de Biedermeiertijd. Dat was vooral gedwongen: door politieke maatregelen moesten mensen binnen blijven. Er kwamen wooneilanden en thee- en naaihoekjes. Behoefte aan gezelligheid is er altijd. Ook in moeilijke tijden. Of juist in moeilijke tijden. En in de jaren 50, de tijd van vooruitgang, zie je meer behoefte aan gezelligheid. Men zocht een tegenhanger van de techniek.

De jaren 70 werden gekenmerkt door nestvorming. Koch: Het begrip werd breder. Er werden niet alleen bordspelen gedaan. Men was losser in de omgang, tot orgieën aan toe. Hij bespeurt een afkalvende gezelligheid. Door verharding van de maatschappij zoekt men het in eigen kring. Daarnaast nemen allochtonen en autochtonen nog weinig vormen van gezelligheid van elkaar over. Ik kan me ook niet voorstellen dat ze Nederlanders nu gezellig vinden, met die verharding.
                                
Tentoonstelling Gezelligheid kent geen tijd, Stadsmuseum Zoetermeer, Dorpstraat 7. Van 8 juni t/m 10 september.

OVERIG NIEUWS

item 1 - 1 van 1

item 1 - 1 van 1